Fáir andmæla því lengur að efnahagslífið rétti betur úr sér á árinu 2011 en framan af var ráð fyrir gert. Nú er útlit fyrir að hagvöxtur hafi orðið 3,5–4% en það er einhver mesti hagvöxtur í Evrópu fyrir það ár. Forustumenn Sjálfstæðis- og Framsóknarflokks ásamt fleirum ónefndum sungu fram eftir öllu síðastliðnu ári þann söng að hér væri allt í frosti og kyrrstöðu og enginn bati í augsýn. Staðreyndirnar hafa nú borið slíkan málflutning ofurliði.

Þess má og geta að þegar þingmennirnir Lilja Mósesdóttir, Atli Gíslason og Ásmundur Einar Daðason gengu úr þingflokki Vinstri grænna voru rökin m.a. þau að fjárlög ársins 2011 myndu hafa það neikvæð áhrif á efnahagslífið að hagvöxtur yrði vel undir einu prósentustigi. Hann reynist væntanlega verða 5-6 falt hærri miðað við fyrirliggjandi gögn.

Sem betur fer hefur það reynst svo að svarstýnisspámennirnir sem offramboð varð af eftir hrun hafa gengisfallið og Íslendingar eygja nú betri tíð eftir þá erfiðleika sem hér riðu yfir árið 2008. Hagkerfið er að komast vel í gang og hin margfrægu hjól atvinnulífsins farin að snúast. Atvinnuvegafjárfesting fer vaxandi á nýjan leik. Hún jókst um 13% á fyrstu níu mánuðum síðasta árs og störfum fjölgar umtalsvert í hagkerfinu, um fimm þúsund störf hafa orðið til frá því að vinnumarkaðurinn náði botni á sínum tíma.

Minna atvinnuleysi og líf á fasteignamarkaði

Atvinnuleysissmælingar gefa svipaðar vísbendingar. Árstíðabundið atvinnuleysi vex nú mun hægar en tvö undangengin ár. Það mældist 7,3% í desembermánuði í samanburði við 8% árið áður og 8,2% árið þar áður. Vonir standa til þess að það fækki umtalsvert á atvinnuleysisskrá þannig að það vegi jafnvel upp árstíðasveifluna og mögulega betur á næstu mánuðum. Kemur þar til bæði að fjölmargir stunda nú nám sem áður voru á atvinnuleysisskrá á grundvelli sérstaks menntunarátaks.

Einnig að fram undan er mjög stórt átak undir heitinu Til vinnu við að tryggja mönnum af atvinnuleysisskrá störf í samstarfi ríkisins, sveitarfélaga og aðila vinnumarkaðarins. Það ásamt mörgum öðrum dæmum sem nefna mætti er til marks um árangursríkt samstarf sem þessir aðilar eiga í þrátt fyrir allt um þessar mundir og vill gleymast í upphlaupum og stóryrðum um hið gagnstæða. Sama má segja um átak gegn svartri atvinnustarfsemi og átak í endurbótum á húsnæði. Kaupmáttur launa vex nú á nýjan leik, hann óx um 3,7% undangengna tólf mánuði, launavísitalan stóð í nóvemberlok í 111,2, sem er svipað gildi og hún hafði um áramótin 2004–2005.

Ef við lítum á fasteignamarkaðinn urðu umskiptin þar veruleg, um 6.600 kaupsamningum var þinglýst árið 2011 á landinu öllu og nam heildarverðmæti fasteignaviðskipta um 170 milljörðum kr., en meðalupphæð á hvern samning var um 26 millj. kr. Til samanburðar má sjá að árið 2010 var veltan tæpir 119 milljarðar, kaupsamningar voru rúmlega 4.700 og meðalupphæðin var þá rúmar 25 millj. kr. Heildarvelta fasteignaviðskipta hefur því aukist um tæplega 45% frá árinu 2010 og kaupsamningum hefur fjölgað um rúmlega 40%. Veltan á fasteignamarkaði á árinu 2011 er mjög svipuð sem hlutfall á landsvísu og árið 2008.

Sterk staða Íslands

Brottflutningur hefur verið mikið til umræðu sérstaklega á síðustu mánuðum nýliðins árs. Ekki skorti svarstsýnisspámenn í þeirri umræðu og töldu margir að í þeim efnum væri vaxandi vá fyrir dyrum, einmitt á síðasta ársfjórðungi nýliðins árs. Nú liggur fyrir uppgjör á síðustu þremur mánuðum ársins og í ljós kemur að þá varð einmitt mikill viðsnúningur í rétta átt, þá dró verulega úr brottflutningi íslenskra ríkisborgara frá landinu, reyndar svo mjög að hann var nánast enginn eða um 15 manns. Í heild fóru 70 manns fleiri frá landinu á síðasta ársfjórðungi en fluttust til þess og það er gríðarlegur viðsnúningur frá undanförnum tveimur árum.

Varðandi þá miklu fjölgun sem varð á Íslandi mestallan síðasta áratug gleyma menn því oft að þá jókst íbúafjöldi landsins mjög hratt. Árið 2005 bjuggu ekki nema 293.500 manns á Íslandi.

Íbúafjöldinn varð mestur í ársbyrjun 2008, þá voru hér rúmlega 319.300 íbúar, en nú í árslok 2011 hefur sú tala verið slegin, þannig að fækkunin sem varð á árinu 2009 hefur verið vegin upp og vel það. Landsmönnum fjölgaði um á tólfta hundrað á síðasta ári og eru nú fleiri íbúar hér í byrjun ársins en nokkru sinni fyrr í sögunni eða 319.560 manns. Þetta er að mínu mati þeim mun athyglisverðara í ljósi þess hversu hröð fjölgunin hafði verið árin fyrir hrunið.

Í reynd hefur landinu haldist merkilega vel á íbúafjölda sínum og landsmönnum fjölgar nú umtalsvert á nýjan leik tvö ár í röð.

Það horfir vel með loðnuvertíð á þessum vetri og gæti hún orðið sú besta um árabil og fært á þriðja tug milljarða inn í þjóðarbúið.

Kolmunnakvótinn vex til muna frá fyrra ári, útlitið með þorskveiðar er ágætt og markrílvertíðin á síðasta ári var mikið ævintýri, einhver mesti búhnykkur sem við höfum lengi fengið inn í hagkerfið. Atvinnugreinin stóð sig glæsilega við að vinna um og yfir 90% af öllum aflanum til manneldis.

Ekki er hér rými til að nefna stórsókn ferðaþjónustunnar, vöxt í nýsköpun og skapandi greinum ýmiskonar og margt fleira sem gefur tilefni til bjartsýni. Allar forsendur eru fyrir því að árið 2012 geti orðið ár áframhaldandi bata og uppbyggingar þó svo erfiðleikar okkar séu vissulega ekki að baki. Óvissan er nú einkum tengd þróun ytra umhverfis og þá f.o.f. framvindu mála í Evrópu, okkar langmikilvægasta markaðassvæði. En, svartssýnisspámenn gera rétt í að fara að svipast um eftir annari vinnu, svo langt erum við þó komin frá hruninu 2008.