*

miðvikudagur, 26. september 2018
Innlent 18. desember 2017 15:15

Laun hækka hraðar hjá hinu opinbera

SVÞ segja að meðal örfárra liða sem auka verðbólguna vegi, auk húsnæðis, hækkanir á opinberri þjónustu þungt.

Ritstjórn
Birgir Ísl. Gunnarsson

Samtök verslunar og þjónustu segja að sú verðbólga sem nú sé til staðar megi að stórum hluta rekja til húsnæðis annars vegar en hins vegar opinberrar þjónustu. 

Þetta kemur fram í greiningu samtakanna þar sem þeir benda á að sveitarfélögin hafi aukið álögur á heimilin á sama tíma og verð á öllum helstu neysluvörum hafi lækkað. Vægi liða í vísitölu neysluverðs hafi breyst nokkuð á síðustu árum, þar sem vægi matar og drykkjar hafi aukist en húsnæðiskostnaður vegi þó þyngst.

Verð á öllum helstu neysluvörum hefur lækkað síðustu 12 mánuði segir í greiningunni. Þegar rýnt er í verðþróun á húsgögnum og heimilistækjum síðustu 12 mánuði kemur í ljós að verð á húsgögnum og heimilisbúnaði lækkaði um 12,5%, lítil heimilistæki um 8,4%, stór heimilistæki um 7,5%, raftæki um 7,1% og sjónvörp, myndbönd, tölvur o.fl. um 8,2%.  Þá hefur verð á matvöru lækkað um 1,1% og verð á drykkjarvörum hefur lækkað um 4,1% á sama tímabili.  

Ríki og sveitarfélög aukið álögur á heimilin

Þegar nánar er skoðað hvað það er sem valdið hefur verðbólgunni að undanförnu þá má ljóst vera, segir þar jafnframt, að þar munar um þætti eins og húsnæði og opinbera þjónustu.

Ríkið og sveitarfélögin hafa aukið álögur á heimilin, t.a.m. hefur sorphreinsun hækkað um 15,9%, holræsisgjöld um 1,9% og rafmagn og hiti um 1,5% síðustu 12 mánuði. Erfitt er að festa hendi á nákvæmlega hvað veldur slíkum hækkunum en það mætti m.a. nefna að hagsmunir ríkisfyrirtækja eru dreifðir þ.a. hver og einn  eigandi hefur mjög takmarkaðan hag af því að veita fyrirtækinu aðhald.

Þá hafa laun hjá opinberum starfsmönnum hækkað meira en á almenna vinnumarkaðnum, en þau voru að jafnaði 8% hærri á 2. ársfjórðungi þessa árs en á 2. ársfjórðungi síðasta árs, meðan laun á almenna vinnumarkaðnum hækkaði um 6% á sama tíma.

Stikkorð: laun SVÞ verðbólga kostnaður hið opinbera