*

sunnudagur, 1. ágúst 2021
Innlent 30. maí 2013 12:13

Hagfræðingur segir stjórnvöld hygla útgerðarmönnum

Jón Steinsson segir boðaðar breytingar á veiðigjaldinu til þess fallnar að draga úr hagkvæmni sjávarútvegsfyrirtækja.

Ritstjórn
Haraldur Jónasson

„Núverandi stjórnvöldum virðist ekkert heilagt þegar kemur að því að hygla útgerðarmönnum,“ skrifar Jón Steinsson, dósent í hagfræði við Columbiaháskóla í New York í Bandaríkjunum. Hann skrifar grein um nýja ríkisstjórn Framsóknarflokks og Sjálfstæðisflokks og rifjar upp að Sigmundur Davíð Gunnlaugsson forsætisráðherra hafi sagt að fram komi í stjórnarsáttmála flokkanna sé kveðið á um að að breytingar verði gerðar á sérstöku veiðigjaldi. Breytingin verði til þess fallin að halda litlum og meðalstórum sjávarútvegsfyrirtækjum gangandi.

Jón skrifar:

„Þessi ummæli eiga að vera rök fyrir því að breyta sérstöku veiðigjaldi þannig að það verði skattur á hagnað hvers fyrirtækis í stað þess að vera gjald á þorskígildi sem ákvarðast af afkomu greinar innar í heild. En ef tilgangurinn væri að hlífa litlum fyrirtækjum væri mun auðveldara að lækka gjaldið á fyrstu nokkur hundruð þorskígildistonn hvers fyrirtækis. Ákvæði um slíkt er meira að segja að finna í núgildandi lögum. Einungis þyrfti að hækka afsláttinn. Getur verið að raunverulegur tilgangur þess að breyta veiðigjaldinu sé allt annar en að hlífa litlum fyrirtækjum? Getur verið að tilgangurinn sé að haga gjaldtökunni þannig að fyrirtæki í greininni eigi auðveldara með að koma sér hjá því að greiða gjaldið?“

Hann heldur áfram:

„Hár skattur á hagnað veitir eigendum fyrirtækja sterka hvata til þess að „taka fé út úr fyrirtækjum sínum“ í formi hlunninda sem þeir geta talið sem rekstrarkostnað. Hjá stærri fyrir tækjum þarf hins vegar stórtækari aðferðir en risnu og annað í þeim dúr til þess að ná verulegu fé út úr fyrirtækinu. Eigendur slíkra fyrirtækja geta hins vegar látið fyrirtækin taka lán á háum vöxtum frá tengdum aðilum. Þannig er fé tekið út úr fyrirtækinu í formi óeðlilegra vaxtagreiðslna til tengdra aðila og enginn skattur greiddur. Leikfimi af þessum toga er auðvitað strangt til tekið ólögleg. En það er erfitt að sanna lögbrot af þessum toga og öllum er ljóst að yfirvöld skella skollaeyrum hvað þetta varðar. Mikilvægur kostur við útfærslu núverandi veiðigjalds er að frá sjónarhóli hvers fyrirtækis er lítið sem þau geta gert til þess að koma sér undan gjaldinu. [...] Í flestum tilfellum er sjálfstæðismönnum mjög umhugað um að lágmarka skekkjandi áhrif skatta. En í þessu tilfelli virðast þeir þvert á móti vilja auka þau til muna og þannig draga úr hagkvæmni í greininni.“