*

þriðjudagur, 11. ágúst 2020
Innlent 9. maí 2020 11:55

Hlutastarfaleiðin „heppnast sérlega vel“

Bjarni Benediktsson segir fyrirtæki sem urðu fyrir tekjuhruni og nýttu hlutabætur hafi gert rétt. Hann vill birta lista yfir fyrirtæki sem nýttu úrræðið.

Ritstjórn
Bjarni Benediktsson COVID 19 aðgerðapakki 2.0 kynntur í Safnahúsinu 21. apríl 2020
Eyþór Árnason

Bjarni Benediktsson, fjármála- og efnahagsráðherra, telur hlutastarfaúrræðið hafa heppnast sérlega vel í færslu á Facebook. Úrræðið hafi verið hugsað til að forða uppsögnum og halda fólki í vinnu hjá fyrirtækjum sem sáu fram á mikið tekjufall. Það hafi tekist. 

Nokkur af stærstu fyrirtækjum landsins hafa verið gagnrýnd fyrir að nýta úrræðið á meðan þau greiða út arð og gera ráð fyrir ríflegum hagnaði á þessu ári. Hagar, Skeljungur hafa til að mynda ákveðið að skila því fé sem greidd voru starfsmönnum í hlutabætur og Festi hefur gefið út að það muni ekki nýta úrræðið frekar. 

Bjarni bendir á að greiðslur frá ríkinu hafi runnið til starfsmanna, en ekki fyrirtækjanna. „Það var enginn munur gerður á litlum eða stórum fyrirtækjum, við vildum einfaldlega hvetja fyrirtæki til að viðhalda ráðningarsambandinu ef það gat verið valkostur að lækka starfshlutfall tímabundið. Greiðslur frá ríkissjóði fara til starfsmanna, ekki fyrirtækja og fyrirtæki gátu ekki notið starfskrafta þeirra nema að því marki sem þau sjálf greiddu launin,“ segir fjármálaráðherra.

„Ég tel að úrræðið hafi heppnast sérlega vel. Þessa dagana sjáum við smásöluverslun taka aftur við sér. Störfin eru öruggari. Við náðum markmiði okkar. Fólk upplifði lítið tekjutap þrátt fyrir að það hafi ekki haft fulla vinnu. Þetta tryggði framfærsluna, rekstur heimila fór ekki úr skorðum. Einkaneysla er að taka við sér aftur. Vinnutengd réttindi eru óhreyfð. Ef dæmi eru um að fyrirtæki sem ekki urðu fyrir tekjufalli eða dreifðu peningum út til eigenda sinna á sama tíma og þau nýttu úrræðið finnst mér alveg ljóst að það var ekki í samræmi við tilgang laganna. Við þurfum að finna þau tilvik með eftirliti, en þau eru örugglega undantekning. Alvarleg undantekning og ekki lýsandi fyrir það sem við vorum að standa saman um. Slíkar undantekningar rjúfa mikilvæga samstöðu.“

Þá segist Bjarni helst vilja að listi með fyrirtækjum sem nýtt hafa úrræðið verði birtur. Það verði að koma í ljós hvort það standist persónuverndarlög. Hins vegar sjái hann ekki hvers vegna fyrirtæki ættu að vera mótfallin því að birta listann. „Hver sem niðurstaðan verður vil ég segja að í mínum huga snýst þetta einfaldlega um gagnsæi.“ 

Vinnumálastofnun gaf út í gær að stofnunin teldi sér ekki heimilt að gefa út slíkan lista og hefur óskað álits Persónuverndar á málinu.

Þá hafi fyrirtæki sem urðu fyrir miklu tekjufalli og gert rétt með því að setja starfsfólk á hlutabætur í stað þess að segja því upp. „Við vorum beinlínis að biðja þau um að bíða og sjá hvernig myndi spilast úr efnahagslegu stöðunni. Við óskuðum eftir því að fólki yrði ekki sagt upp ef þessi leið gat verið valkostur. Við skulum ekki láta það gerast að úrræði sem við vorum sammála um að skipti miklu fyrir fjölskyldur og heppnaðist vel í framkvæmd fái á sig óorð vegna fárra undantekningartilvika. Þau tilvik er nú rætt um í fjölmiðlum. Ég sé fáar sögur sagðar af öllum þúsundunum sem nutu góðs af úrræðinu, fjölskyldum sem komust í skjól og þurftu ekki að fást við áhyggjur og kvíða vegna atvinnumissis,“ segir Bjarni.

„Hlutastarfaleiðin hafði mikla þýðingu þegar mest þurfti á að halda: Á meðan við beittum ströngum úrræðum eins og samkomubanni sem olli lokun margra fyrirtækja og hruni í tekjum annarra sem reyndu að hafa opið. Hlutastarfaleiðin verður framlengd því hún hefur heppnast vel og er mikilvæg fyrir heimilin. Hún er ennfremur táknræn fyrir samstöðuna sem við þurfum svo mikið á að halda. Stöndum áfram saman um mikilvægar aðgerðir til að lágmarka skaða samfélagsins af þessum faraldri," segir Bjarni ennfremur.