*

fimmtudagur, 6. ágúst 2020
Innlent 27. júní 2020 17:02

Hrófli ekki við skilyrðum

Seðlabankinn varar velferðarnefnd þingsins við því að hrófla við skilyrðum hlutdeildarlána.

Jóhann Óli Eiðsson
Seðlabankastjórinn Ásgeir Jónsson kvittar undir umsögn bankans.
Haraldur Guðjónsson

Talsverðar athugasemdir eru gerðar við ákveðin atriði frumvarps ríkisstjórnarinnar um hlutdeildarlán. Líkt og oft vill verða eru athugasemdirnar hins vegar ekki þær sömu eftir því hvaðan þær koma.

Í nokkuð einfaldaðri mynd eru hlutdeildarlánin kúlulán veitt af ríkinu til að aðstoða fyrstu kaupendur og einstaklinga við að komast inn á fasteignamarkað. Gert er ráð fyrir að kaupandi eigi fimm prósent útborgun, taki allt að 75% lán hjá lánastofnun og ríkið veiti kúlulán á öðrum veðrétti fyrir því sem út af stendur. Umrætt lán er almennt séð vaxtalaust, endurgreiðist við sölu fasteignar eða að 25 árum liðnum frá lántöku. Endurgreiðslan verður í sama hlutfalli af matsvirði og upphaf lánveitingarinnar nam.

Samkvæmt frumvarpinu má lánþegi ekki vera með hærri heildartekjur en 630 þúsund á mánuði sé um einstakling að ræða eða 880 þúsund ef sambúðarfólk er á ferð. Upphæðin hækkar um 130 þúsund mánaðarlegar krónur fyrir hvert barn. Úrræðið er tímabundið til tíu ára og verður Húsnæðis- og mannvirkjastofnun heimilt að veita allt að 400 lán á ári fyrir árlega fjóra milljarða króna.

„Verði einhverjir þættir útvíkkaðir eða rýmkaðir frá því sem frumvarpið kveður á um, t.d. tekjumörk, hlutfall hlutdeildarlána af kaupverði eða gerð húsnæðis, gæti það haft þau áhrif að Seðlabankinn sæi sig knúinn til þess að grípa til mótvægisaðgerða með því að auka aðhald á sviði peningamála,“ segir í umsögn Seðlabankans. Hækkandi fasteignaverði gæti verið mætt með hertum reglum um veðsetningarhlutföll fasteignalána en einnig gæti þurft að bregðast við verri útlánagæðum með hærri eiginfjárkröfum á banka. Mikilvægi þess að hrófla ekki við skilyrðunum er því ítrekað af hálfu bankans.

Nánar er fjallað um málið í Viðskiptablaðinu. Áskrifendur geta nálgast blaðið undir Tölublöð, aðrir geta skráð sig í áskrift hér