*

laugardagur, 19. september 2020
Innlent 9. júlí 2020 19:06

Ríkið rekið með 42 milljarða afgangi

Staða ríkissjóðs um áramótin bar þess merki um að ríkið væri vel í stakk búið til að taka á sig ágjöf, að sögn Bjarna Benediktssonar.

Ritstjórn
Bjarni Benediktsson, fjármála- og efnahagsráðherra
Eyþór Árnason

Samkvæmt ríkisreikningi fyrir árið 2019 var rekstrarafkoma ríkisins jákvæð um 42 milljarða króna til samanburðar við 84 milljarða afgang árið 2018. Tekjur námu samtals 830 milljörðum og hækkuðu um 1,7 milljarða frá fyrra ári. Rekstrargjöld námu 809 milljörðum sem er um 30 milljarða hækkun frá árinu 2018. 

Hrein fjármagnsgjöld voru neikvæð um 57 milljarða en hlutdeild í afkomu félaga í eigu ríkisins var jákvæð um 78 milljarða.

„Á árinu 2019 leið að lokum lengsta hagvaxtarskeiðs Íslands sem varði samfellt í níu ár. Hraður vöxtur ferðaþjónustu átti stóran þátt í uppganginum. Á þessu tímabili sýndu stjórnvöld þá fyrirhyggju að styrkja mjög fjárhag hins opinbera með ábyrgri fjármálastefnu,“ skrifar Bjarni Benediktsson, fjármála- og efnahagsráðherra, í ríkisreikningnum.“

„Skuldir ríkissjóðs voru lækkaðar hröðum skrefum. Samið var um uppgjör á umtalsverðum hluta lífeyrisskuldbindinga ríkisins og umfangsmikið lánasafn opinbera húsnæðislánakerfisins tekið til úrvinnslu.“ 

Heildareignir í árslok 2019 voru 2.355 milljarðar króna, skuldir 1.947 milljarðar og eigið fé 408 milljarðar, sem er lækkun um 205 milljarða en það skýrist að stærstum hluta af innleiðingu á breyttum reikningsskilum. 

„Efnahagsreikningur ríkissjóðs fyrir árið 2019 ber þess glögg merki að ríkið er vel í stakk búið til að geta tekið á sig ágjöf, sem sést m.a. á því að í lok ársins var skuldahlutfall ríkissjóðs orðið lægra en nokkru sinni síðan 2008 og vel innan marka samkvæmt skuldareglu laga um opinber fjármál,“ segir fjármála- og efnahagsráðherra.

Tekjur af virðisaukaskatti námu 240 milljörðum króna, skattar á tekjur og hagnað einstaklinga um 199 milljarða, tekjur af tryggingagjöldum um 99 milljarða, skattar á tekjur og hagnað lögaðila um 68 milljarða og tekjur af vörugjöldum um 67 milljarða. 

Laun og launatengd gjöld námu 22,4 milljörðum króna sem er um 13 milljarða (6,2%) hækkun frá fyrra ári. Meðalfjöldi stöðugilda hjá A-hluta ríkissjóðs var 17.990 árið 2019 en var 17.579 árið 2018. Heildarlaunakostnaður ráðherra á árinu 2019 nam 336 milljónum króna. 

„Ein helsta áskorun stjórnvalda framundan er að skapa góð skilyrði fyrir efnahagsbata og nýtt hagvaxtarskeið. Áhersla verður lögð á arðbærar fjárfestingar, menntun, auknar grunnrannsóknir og nýsköpun sem gera Íslandi kleift að vaxa út úr þessum tímabundnu efnahagsþrengingum,“ bætir Bjarni við.  

„Einnig þarf að bæta nýtingu fjármuna og auka skilvirkni og framleiðni hjá hinu opinbera. Svigrúm ríkissjóðs til að auka við skuldir sínar gerir stjórnvöldum betur kleift að verja grunnstoðir samfélagsins og tryggja öfluga viðspyrnu fyrir íslenskt efnahagslíf án þess að fórna sjálfbærni opinberra fjármála.“