*

laugardagur, 15. ágúst 2020
Guðlaugur Þór Þórðarson
25. júlí 2020 13:43

Saman á útvelli

Leiðin út úr þrengingunum er aukin verðmætasköpun með tvíefldri sókn á erlenda markaði.

Haraldur Guðjónsson

Frjáls alþjóðleg viðskipti eru undirstaða hagsældar á Íslandi. Öll njótum við ávinnings af viðskiptafrelsi hvort sem um ræðir aukið vöruval og lækkað verð til neytenda eða fjölgun starfa og auknar skatttekjur ríkisins frá fyrirtækjum sem selja vörur og þjónustu á erlenda markaði nær og fjær. Lífskjör Íslendinga byggjast á frjálsum vöruog þjónustuviðskiptum og fjölmörg störf í landinu eru tengd utanríkisviðskiptum með einum eða öðrum hætti.

Sköpum ný störf

Á undanförnum mánuðum höfum við verið rækilega minnt á það hversu mikið við Íslendingar eigum undir frjálsum milliríkjaviðskiptum, vöruflutningum og frjálsum fólksflutningum. Viðbrögð við heimsfaraldrinum hafa leitt af sér hindranir sem flest okkar voru búin að gleyma og hin höfðu aldrei upplifað. Almannavarnir eru forgangsmál við þessar aðstæður en það getur engum dulist að efnahagsleg áhrif af þeim ráðstöfunum sem ríki heims hafa gripið til verða djúpstæð og skórinn mun kreppa mjög verulega. Eina leiðin út úr þeim þrengingum er aukin verðmætasköpun, að skapa ný störf í stað þeirra sem tapast. Til þess að svo megi verða þurfa stjórnvöld og atvinnulíf að ganga í takt.

Í þágu útflutnings

Á þessum grundvelli ákvað ég í vor að setja stuðning við íslenskan útflutning í forgang hjá utanríkisþjónustunni og skipaði ég sérstakan starfshóp til að vinna tillögur um það hvernig auka mætti stuðning við útflutning á íslenskri vöru og þjónustu í kjölfar heimsfaraldursins. Starfshópurinn vann hratt og vel og í síðasta mánuði lágu tillögur hans fyrir í 12 liðum. Tillögurnar má í grófum dráttum flokka í fernt.

Í fyrsta lagi eru tillögur sem lúta að beinum stuðningi við atvinnulífið, þar sem m.a. er lagt til að tekin verði upp viðskiptavakt fyrir íslenskan útflutning sem veiti til að mynda liðsinni vegna Covid19- tengdra hindrana, að net viðskiptafulltrúa verði útvíkkað og að þjónusta þeirra verði íslenskum fyrirtækjum að kostnaðarlausu til ársloka 2021, að öll sú aðstaða sem íslenska ríkið hefur yfir að ráða erlendis standi íslenskum fyrirtækjum til boða og að stefnt skuli að því að senda 2-3 viðskiptanefndir á okkar lykilmarkaði strax á næsta ári.

Þá er í öðru lagi lagt til að Ísland beiti sér enn frekar í þágu fríverslunar og gegn verndarhyggju og skipi sér í flokk þeirra ríkja sem lengst vilja ganga í þeim efnum. Í þessu efni er framtíðarviðskiptasamningur við Bretland forgangsmál en á allra síðustu vikum hafa mikilvægir áfangar náðst í þeim efnum.

Í þriðja lagi er lagt til að enn ríkari áhersla verði lögð á tengsl atvinnulífs og þróunarsamvinnu og að opnað verði sérstakt þjónustuborð hjá Íslandsstofu til að virkja íslenskt atvinnulíf enn frekar til verkefna í þróunarsamvinnu.

Í fjórða lagi þá lúta tillögurnar að því að bæta starfshætti utanríkisþjónustunnar, þannig að hún geti betur sinnt þörfum atvinnulífsins, til að mynda með aukinni notkun stafrænnar tækni.

Við framkvæmd þessara tillagna búum við að þeim umbótum sem gerðar hafa verið á starfsháttum utanríkisþjónustunnar síðustu misseri. Þær breytingar sem gerðar voru á Íslandstofu með nýjum lögum árið 2018 gegna hér lykilhlutverki en með þeim var búinn til farvegur til að samnýta krafta stjórnvalda og atvinnulífs til sóknar á erlenda markaði með það að markmiði að auka verðmætasköpun, skapa störf og viðhalda þeim lífskjörum sem við viljum búa við. Þessi farvegur kemur að góðum notum núna þegar við ætlum að herða enn sóknina í kjölfar heimsfaraldursins.

Höfundur er utanríkis- og þróunarsamvinnuráðherra.

Fréttabréf
Vikulegt fréttabréf Viðskiptablaðsins þar sem greint er frá því helsta sem gerst hefur í íslensku og erlendu viðskiptalífi.