*

miðvikudagur, 26. janúar 2022
Erlent 3. júní 2018 14:05

Óvæntar kosningar flýtt falli lírunnar

Tyrkneska líran hefur fallið um nærri fimmtung frá áramótum. Hugmyndir Erdogan um peningamál hafa ekki hjálpað til.

Ingvar Haraldsson
Erdogan, forseti Tyrklands.
epa

Tyrkneska líran hefur fallið um nærri fimmtung frá áramótum. Á undanförnum dögum hafa áhyggjur fjárfesta einna helst beinst að Tyrklandi þrátt yfir 7,4% hagvöxt þar í landi í fyrra. Mikill hallarekstur hins opinbera og skuldasöfnun fyrirtækja í dollurum hafi þrengt möguleikana á að takast á við gengisstyrkingu dollarsins.

Hagvöxturinn hafi að talsverðu leyti verið drifinn áfram af miklum ríkisútgjöldum. Matsfyrirtækið  S&P  á von á að halli á fjárlögum hins opinbera samsvari 2,4% af landsframleiðslu á þessu ári. Recep Tayyip Erdogan, forseti Tyrklands, tilkynnti í apríl að þingkosningum í landinu yrði flýtt um eitt og hálft ár og færu fram þann 24. júní næstkomandi. Ófjármögnuð kosningaloforð hafa farið öfug ofan í fjárfesta og eru taldar draga úr líkum á að Tyrkir geti náð böndum á 11% verðbólgu eða viðskiptahalla sem samsvarar 6,5% af landsframleiðslu og er einn sá mesti í heimi

Skuldir tyrkneskra fyrirtækja í erlendri mynt hafa hækkað hratt á  undanförnum  árum. Skuldir fyrirtækja í  dollururum samsvara um 40% af landsframleiðslu. Fall lírunnar hefur í för með sér að afborganir af lánum í dollurum hækka verulega.

Óttast afskipti Erdogan

Óvenjulegar hugmyndir Erdogans um peningastefnu hafa gert illt verra. Í viðtali við Bloomberg í maí sagði  Erdogan  háa vexti auka verðbólgu en ekki draga úr henni og að sjálfstæði seðlabanka landsins væri tryggt, svo lengi sem stefna seðlabankans væri  Erdogan  þóknanleg. Í kjölfar viðtalsins tók líran skarpa dýfu og Seðlabanki Tyrklands neyddist til að hækka stýrivexti úr 13,5% í 16,5%. Líran þokaðist upp á við á ný í byrjun þessarar viku eftir að seðlabankastjóri og varaforsætisráðherra Tyrklands funduðu með fjárfestum í  London  til að fullvissa þá um að sjálfstæði seðlabankans yrði virt og skref yrðu stigin til að ná böndum á verðbólgunni. Fundurinn þykir merki um áhyggjur ríkjandi stjórnvalda um að gengisfall lírunnar geti haft áhrif í kosningunum í maí.

Nánar er fjallað um málið í Viðskiptablaðinu. Áskrifendur geta nálgast pdf-útgáfu af blaðinu með því að smella á hlekkinn Tölublöð.