*

laugardagur, 18. september 2021
Innlent 20. september 2018 13:54

Lýsa yfir vonbrigðum með fjárlagafrumvarp

Landssamtök íslenskra stúdenta lýsa yfir vonbrigðum með frumvarp til fjárlaga árið 2019. Samtökin segja að markmið ríkisstjórnarinnar um að fjárframlög til háskólastigsins nái meðaltali OECD-ríkjanna og Norðurlandanna vera orðin tóm.

Ritstjórn
Haraldur Guðjónsson

Landssamtök íslenskra stúdenta lýsa yfir vonbrigðum með frumvarp til fjárlaga árið 2019. Samtökin segja að markmið ríkisstjórnarinnar um að fjárframlög til háskólastigsins nái meðaltali OECD-ríkjanna og Norðurlandanna vera orðin tóm. Þetta kemur fram í fréttatilkynningu samtakanna, en tilkynninguna má sjá í heild hér að neðan.

Yfirlýsing Landssamtaka íslenskra stúdenta vegna frumvarps til fjárlaga ársins 2019

Ríkisstjórnin hefur haldið á lofti áformum um að fjárframlög til háskólastigsins nái meðaltali OECD-ríkjanna árið 2020 og svo Norðurlandanna árið 2025 með stigvaxandi fjármögnun eins og segir í stjórnarsáttmála ríkisstjórnarinnar. Það endurspeglast hins vegar ekki í fjármálaáætlun þar sem enn vantar u.þ.b. 900 milljónir árið 2023 til að ná meðaltali OECD-ríkjanna. Frumvarp til fjárlaga ársins 2019 bætir svo ekki úr skák þar sem ekki einu sinni markmið fjármálaáætlunar nást. Enn á ný eru markmið ríkisstjórnar að ná meðaltali OECD-ríkjanna og Norðurlandanna orðin tóm.

Raunhækkun á rekstrarframlögum til háskólanna er 152,6 milljónir króna eða tæplega hálft prósent sem samræmist ekki markmiðum í fjármálaáætlun um eflingu í nýliðun kennara og bætta aðstöðu í háskólum um allt land. Betur má ef duga skal og því nauðsynlegt að sitjandi ríkistjórn standi við markmið um innspýtingu í háskólakerfið.

Hækkun á fjárframlögum til Lánasjóðs íslenskra námsmanna (LÍN) er einungis í samræmi við breyttar úthlutunarreglur og breytt verðlag og er þess vegna ekki hægt að lesa sem hækkun í kjölfar áætlana mennta- og menningarmálaráðherra um innleiðingu styrkjakerfis að norrænni fyrirmynd. Þó er óhætt að fullyrða að sú 280 milljóna króna aukning sem gert er ráð fyrir í frumvarpinu myndi þar að auki ekki fullnægja þeirri fjárþörf sem innleiðing á slíku kerfi hefur í för með sér. En ef gert væri ráð fyrir að öll sú hækkun sem um ræðir yrði nýtt í innleiðingu á styrkjakerfi væri upphæð styrks fyrir hvern lánþega u.þ.b. 22 þúsund krónur á ársgrundvelli sem verður að teljast þýðingarlaus styrkur. Það er því ljóst að hækkun á fjárframlögum til LÍN er grunnforsenda þess að hægt sé að innleiða styrkjakerfi ef ekki á að draga verulega úr hlutverki sjóðsins sem félagslegs jöfnunarsjóðs. LÍS telja óforsvaranlegt að ætla að fjármagna styrkinn með t.d. hækkun vaxta á námslánum.

Öflugt háskólakerfi er helsta forsenda öflugs samfélags þar sem jafnrétti, nýsköpun og menning eru í forgrunni. Háskólar leggja grunn að þekkingarstarfsemi og gott aðgengi að menntun stuðlar að aukinni þátttöku einstaklinga í samfélaginu og bættri lýðheilsu. Auk þess sem hærra menntunarstig þjóða eykur hagvöxt og hefur efnahagslega ávinninga fyrir samfélög. Ef íslenska háskólakerfið á að standast kröfur og væntingar og vera samkeppnishæft á alþjóðlegum vettvangi er nauðsynlegt að samsvarandi fjármagn fylgi. Það er brýnt að meðaltali OECD-ríkjanna í fjárframlögum til háskólastigsins á hvern stúdent verði náð en Ísland hefur verið undir því meðaltali síðastliðin ár. Íslenskt háskólakerfi á með réttu að standa jafnfætis nágrönnum sínum á Norðurlöndum en þar teljumst við frekar eftirbátar.

Frumvarp til fjárlaga ársins 2019 eru mikil vonbrigði og er það krafa LÍS að úr sé bætt í samræmi við loforð og markmið ríkisstjórnarinnar og að háskólakerfið fái þá fjárveitingu sem þörf er á.

Stikkorð: fjárlagafrumvarp LÍN LÍS